Contact met uw bond
033-4953020


‘Een laagdrempelige manier om het over de echte dingen van het leven te hebben’

Websize Elvis Swivel HipsVeertig jaar na zijn dood is Elvis Presley nog altijd een (grote) inspiratiebron voor velen. En het zijn niet alleen de (diehard) fans die geïnspireerd raakten en raken door het leven, - from rags to riches, langs pieken en dalen - , en de muziek van ‘Big El’.

Het rijke oeuvre van Presley, hardcore rock, gospels-spirituals en pop(ballads), leent zich, in combinatie met het leven van ‘The Man from Memphis’, uitstekend voor bezinningsactiviteiten. Van de rauwe gitaarrock hit ‘One Night’ via de lieflijke lovesong ‘Ku’uipo’ naar het smartelijke levenslied ‘Don’t Cry Daddy’. En vanzelfsprekend ook de vele gospels en spirituals als ‘Precious Lord Take My Hand’, ‘Peace In The Valley’ e.a. die op het repertoire van The King staan.

True believer
Steeds meer zielzorgers putten voor hun inspiratie in toenemende mate uit de indrukwekkende erfenis die de (voormalige) rocker qua muziekstijlen en genres naliet.
Misschien wel de meest bekende, in ieder geval in de krijgsmacht en onder zijn peers en gemeenteleden, is krijgsmachtpredikant F.R. (Fred) Omvlee, “dominee te land, ter zee en op internet”. De geestelijk verzorger mag een ‘true believer’ genoemd worden. Natuurlijk, in de eerste plaats, een ware gelovige in de Heer, maar ‘gelovig’ ook in Elvis Aaron Presley. “Ik geloof in God en hou van Elvis”, vertrouwt de predikant ons toe op MijnKerk.nl, “een pioniersplek van de Protestantse Kerk.”[1]

Voor Omvlee is de muziek van Presley “zowel vrolijk en swingend, als ingetogen en verdrietig, een belangrijke factor (-) om tot rust en tot mezelf te komen”. Het leven van de in 1977 overleden rock(abilly)-ster ziet hij vaak als “een betere metafoor dan het leven van Jezus”. (-) “Elvis is voor zijn liefhebbers wereldwijd een bron van spiritualiteit - lees: christelijk geloof”, constateert de vlootpredikant. Een overtuiging die hij kortelings nog in een ‘overweging’ deelde met kerkgangers in de Oude Kerk in Spaarndam.

Van Abba naar Elvis
Vanwaar die fascinatie van een dominee en vlootpredikant met een (in ieder geval in zijn beginperiode) als “controversieel” beschouwde artiest, die, luidens een brief van bezorgde burgers aan FBI-baas John Edgar Hoover, met zijn muziek en stageperformance een regelrecht gevaar vormde voor “de veiligheid van de Verenigde Staten”. Een dominee die voor de (stichtelijke) muziek zijn inspiratie eerder haalt uit het ‘Elvis Songbook’ dan uit bijvoorbeeld de Zangbundel van Johannes de Heer?

Als elfjarig jongetje qua muzikale voorkeur in Abba-sferen werd Fred Omvlee in 1977 toen Elvis stierf als het ware overnacht fan. “Ik hoorde toen voor het eerst nummers als ‘Don’t Be Cruel’, ‘Blue Suede Shoes’ en meer en ik dacht ‘Wow, dit is andere koek, dit is The Real Thing’. Vanaf dat moment is het Elvis wat de klok slaat hoewel ik een brede muzieksmaak heb, maar Elvis komt steeds weer terug.”

Als student theologie ontdekte de aankomende dominee dat (wildvreemde) mensen hem zonder al te veel schroom hun hele levensverhaal vertelden. “Dat is voor mij ook de rode raad in mijn pastorale werk, - toen en nu. Het gaat in de kerk niet direct en altijd om Jezus en dogma’s maar het gaat ook en meestal om levensverhalen. Ik vind niets mooiers dan als mensen de veiligheid voelen om hun levensverhaal te delen en al helemaal in een groep. Dank zij, in dit geval Elvis, lukt dat.”Websize Moment van bezinning luisterend naar Elvis in Dankeskirche

Bad Nauheim en Friedberg
Sinds een jaar of zes tijd belegt de vlootpredikant ‘Elvis themaconferenties’ op Beukbergen het vormingscentrum in Huis ter Heide, uis teHvan de Dienst Geestelijke Verzorging bij Defensie. Het leven en de muziek van de flamboyante artiest dienen daarbij als “model en klankbord”, - waaraan de deelnemers zich kunnen spiegelen. Kerngegeven daarbij is de levensloop van Elvis en die van de deelnemers daartegen afgezet.

Tijdens een van die bezinnings- en reflectiebijeenkomsten ontstond het idee voor een groepsreis naar het Elvis ‘bedevaartsoord’ Bad Nauheim in Duitsland. Presley droeg van 1958 tot 1960 de wapenrok. In het laatste jaar van zijn diensttijd was de wereldberoemde G.I. gelegerd in West-Duitsland. Daar woonde hij met zijn entourage onder meer in Bad Nauheim, een (voorheen) mondain kuuroord in Hessen. Het voormalige woonhuis van de (ex-)rocker, in de Goethestraße op nummer 14, is inmiddels een ware toeristische trekpleister en bedevaartsoord geworden. - Naar verluidt tot groot chagrijn van de huidige bewoner die vermoedelijk geen affiniteit heeft met de legendarische entertainer uit Memphis.

Chagrijnige rivaliteit zou er ook zijn (geweest) tussen Bad Nauheim en het naburige Friedberg waar Elvis zich dagelijks diende te vervoegen in de Ray Barracks van het 32e Amerikaanse Pantserbataljon dat bij een eventuele confrontatie het Rode Leger van de Sovjets (mede) ‘partij moest geven’ in de Noord-Duitse laagvlakte.

Websize Op Elvis Bedevaart‘Memphis in Duitsland’
Voor velen geldt Bad Nauheim in ieder geval als het ‘Duitse Memphis’, een oord met memorabilia en tal van ‘iconische’ plekken waar Elvis zich, in flatteus strak afkledend dagelijks G.I.-tenue, liet fotograferen. Zo ook voor Elvis-fan en kenner Fred Omvlee en zijn reisgezelschap. “De 40e sterfdag van Elvis was de historische aanleiding om erheen te gaan en om stil te staan bij zijn leven en sterven”, licht hij toe. “Maar inhoudelijk was de link het wederzijds militair zijn: Elvis was toen militair en wij zijn militair. Hoe leuk zou het zijn om als groep naar Bad Nauheim te gaan en om daar in uniform, dat doe je ook niet in je eentje, te staan op de plekken waar Elvis als militair gestaan heeft indertijd. Als militair en fan in de militaire voetsporen treden van Elvis.”

Sinds de eerste Elvisconferentie in 2011, die een overweldigende belangstelling kende, heeft de gedreven vlootpredikant de belangstelling voor die thematische bezinningsbijeenkomsten sterk zien groeien. Zo zeer zelfs dat er een wachtlijst is en per conferentie een gelimiteerd aantal van 14 deelnemers wordt ‘toegelaten’. Die bovengrens is, legt Omvlee uit, nog net hanteerbaar voor de conferentie- en gespreksleider die “de gesprekken voert en de groepsvorming moet bevorderen”. En het zijn niet uitsluitend ‘Elvis-klanten’ die zich aanmelden.

Lokroep Elvisconferenties
Dat gold ook voor de ‘bedevaart’ naar Bad Nauheim. “Het is toch een soort niche in het totale aanbod van themaconferenties, die ook aantrekkelijk genoeg is voor niet-fans. Je hoort, in een soort collegevorm gelardeerd met beeld en geluid, over het leven van een legendarische artiest vertellen. Ik vertel waarom ik zelf door het leven van Elvis ben geraakt. De persoonlijke momenten waarop ik, heel onverwacht, troost vond in zijn gospels. Op een van die voor mij kwetsbare momenten, mijn vader overleed, werden, naast de rock & roll, ook die godsdienstige liederen van Elvis heel belangrijk.”

Vervolgens krijgt elke deelnemer ampel de gelegenheid om zijn levensloop met de anderen te delen. En gaandeweg is er, met name ook bij de niet uitgesproken Elvis-fans sprake van een groeiende appreciatie en affiniteit met “de levensloop van zo’n arme jongen die eventjes rijk en gelukkig is maar vervolgens rijk en ongelukkig én depressief, vroeg aan zijn einde komt. Daar zijn levenslessen uit te trekken over een scheiding, depressie, verslaving of eenzaamheid die bij iedereen wel ergens een snaar raken. Het vormende karakter ligt in het spiegelen van de loop van het eigen leven aan dat van Elvis Presley”, denkt Omvlee.

De lokroep van de ‘Elvisconferenties’ reikt inmiddels tot ver buiten de kazernepoorten. Zo hadden zich voor de reis naar Duitsland een drietal ‘buitenstaanders’ gemeld via connecties bij Defensie. En omdat ze elk “een bijzonder levensverhaal” te delen hadden mochten ze zich bij de groep Defensiemedewerkers voegen.

De ‘bedevaartgangers’ hebben niet allen, of misschien wel geen van allen, Elvis in zijn rockperiode meegemaakt?

“Nee! Zelf ben ik 51 en de oudste deelnemer was een collega van 60. Geen Elvis-fan maar geïnteresseerd, ook in het concept: ‘Leven van een beroemdheid’. Hoe kunnen dat leven en ook de muziek, een drager van emotie, een klankbord opleveren. Je bezinnen op je leven. Wat ging er voor je gevoel goed, wat was zwaar?”

In het Duitse Memphis was de ontvangst van het bezoek uit Nederland ‘Elvis gepast’. In hotel Spöttel, - het Elvis-hotel Grunwald was wegens verbouwing niet beschikbaar -, was een speciale Elvis-vitrine ingericht en uit de Wurlitzer jukebox klonken de talloos vele hits van Presley.
Vanzelfsprekend werden ook alle ‘Elvis-trekpleisters’ aangedaan (mede) ter opluistering en verdieping van het levensverhaal van de artiest. Daartegen afgezet kwamen de eigen levensverhalen en ervaringen aan bod met vragen als ‘Wat doet Elvis’ levensverhaal met jullie?’, ‘Waar zie je herkenning?’, ‘Hoe raakt het je’.

Belangstelling pers
Natuurlijk waren er ook de wat meer ‘frivole’ momenten. De ‘burgerdames’ in het gezelschap in (jaren ’50-’60) petticoat, de militairen in uniform, die zich “in stijl” lieten fotograferen bij de beroemde Burgpforte waar The King indertijd gekiekt werd voor de cover van ‘A Big Hunk Of Love’, - een van zijn vele hitsingles.
Tot grote verrassing van de bedevaartgangers uit Nederland was ook de lokale pers die daar lucht van gekregen had, present. Het verhaal van en interviews met de militairen uit Holland op ‘Elvis Reflektionstage’ werd breed uitgemeten in onder andere de Wetterauer Zeitung. Dominee Omvlee in zijn nopjes. “Ja, dat vond ik heel leuk en ook bijzonder. Ze hebben vaak niet door hoe belangrijk Elvis is geweest en nog altijd is voor een heleboel mensen. Hij is daar nu wel een attractie met onder andere een heus standbeeld[2].”

Websize Elvis Burgpforte Bad Nauheim 04 cccccElvis Aaron Presley, zijn leven en muziek, is inmiddels geïntegreerd in het pastorale werk van dominee Fred Omvlee. Pakte hij in het begin nog wel een psalm of een gezang voor zijn diensten, nu is het al popmuziek wat er klinkt. “Al was het maar omdat de jonge mensen meestal de klassieke kerkelijke muziek niet kennen. Of, als ze al kerkelijk zijn, gezangen en liederen kennen die per denominatie verschillen.”
Nee, ze hebben bij de marine geen speciale bijnaam voor vlootpredikant Omvlee hoewel er wel eens iemand aan boord of in de Nieuwe Haven in Den Helder roept: ‘Hé Elvis!’.

Hoe ver gaat die ‘Elvis-liefde’ om het zo te noemen?

“Het wordt steeds gekker zou je kunnen zeggen. Om een voorbeeld te noemen: Een paar jaar terug was ik bij een drugspatrouille op de Caribische Zee. Op de terugweg maakten we een stop in Florida. Met een bemanningslid, ook Elvis-fan, heb ik toen van de commandant gedaan gekregen dat we 2 dagen van boord mochten. We zijn toen naar Tupelo en Memphis gevlogen en daar het geboortehuis van Elvis en Graceland bezocht. Dat was al te gek. Neem verder de Elvisconferenties van de laatste jaren en nu de Bad Nauheim-reis. – Dat is voorlopig wel de kroon op het Elviswerk.”

‘Echte dingen van het leven’
“Ik geloof oprecht dat er nog meer mogelijk is en dat deze aanpak een laagdrempelige manier is om het over de echte dingen van het leven te hebben. Het is voor mij, door zijn religiositeit heel gemakkelijk om via Elvis een brug te leggen naar de bijbel, Jezus en God. Dat hoeft niet voor iedereen zo te zijn natuurlijk. Andere deelnemers aan de conferenties en de reis hebben de gelegenheid om over hun eigen leven na te denken en ze kunnen in alle vrijheid en veiligheid hun verhaal delen. Elvis fungeert dan als de rode draad.”

“Ik kan hier nog jaren mee voort. Ik denk dat ik aan het organiseren van Elvis-bezinningsbijeenkomsten een dagtaak zou kunnen hebben. Zeker als ik ze straks ook aan burgers ga aanbieden. Twee dagen om over je eigen leven na te denken en het levensverhaal van anderen aan te horen. Dat is, ik wil niet zeggen een therapie, maar het is waardevol vormingswerk.”

Het zal duidelijk zijn dat de binnen de krijgsmacht wijd en zijd als Elvis-fan en kenner bekend staande vlootpredikant, vanuit alle hoeken en gaten van de organisatie Presley parafernalia en prullaria krijgt aangereikt. Neem bijvoorbeeld de familie van een militair die de geestelijk verzorger in Afghanistan leerde kennen en die onlangs plotseling overleed. De familie liet diens hele bezit aan Elvis ‘hebbedingen’ per container afleveren ten kantore van de dominee in de Nieuwe Haven in Den Helder. Daar heeft hij nu noodgedwongen een soort museum ingericht. Thuis een ruimte als zodanig ombouwen was geen optie aangezien mevrouw Omvlee daar geen ‘verklaring van geen bezwaar’ voor wilde afgeven. Het zoeken is nu dus naar een ‘regulier’ museum dat uitkomst wil bieden.

Nieuwe themaconferentie 'Elvis'
‘Beukbergen’ is op 9 en 10 oktober a.s. weer the place to be voor fans van The King en andere belangstellenden.

‘Walk A Mile In My Shoes’ is de titel van de themaconferentie die dan wordt georganiseerd “rondom leven en muziek van Elvis Presley en jouw eigen levensloop”. Voor meer informatie: dominee Fred Omvlee
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Tel.: 06 53441895. Opgave: via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 


[1] MijnKerk.nl is een online kerk voor mensen die niet of nauwelijks (meer) naar de kerk gaan. Drie jaar geleden stond Omvlee, die in 2016 “de fakkel (doorgaf)”, aan de wieg van dit online initiatief.

[2] In de ‘claimwedstrijd’ om Elvis’ Duitse ‘nalatenschap’ deelde Bad Nauheim op gegeven moment een gevoelige tik uit aan Friedberg door met gezwinde spoed een wit marmeren standbeeld van The King te plaatsen nabij hotel Grunewald waar Presley indertijd zijn intrek had genomen. De Friedbergers counterden door hun hoofdstraat, de Kaiserstraße, - althans een deel daarvan, - om te dopen tot ‘Elvis Presley Platz’.