Contact met uw bond
033-4953020


Minister van Defensie Jeanine Hennis sluit niet uit dat ze een bemiddelaar te hulp roept om het vastgelopen cao-overleg met de bonden weer op gang te brengen. Met name de Kamerleden Selima Belhaj (D66), Isabelle Diks (GroenLinks) en Sadet Karabulut (SP) pleitten daar indringend voor in het Algemeen Overleg (AO) Personeel van de Vaste commissie voor Defensie op 28 juni jl.

Websize Hennis spreekt reservisten beroeps toeDe minister klonk nogal zuinigjes en afgemeten, - het is dan ook de vraag of die bemiddelaar er überhaupt komt. Bovendien zouden ook de bonden akkoord moeten gaan met de interventie van zo’n tussenpersoon. Een ‘makelaar’ die zou moeten beschikken over een ruim inlevingsvermogen om beide partijen recht te kunnen doen.

Keurige compensatieregeling AOW-gat
CDA-Kamerlid Raymond Knops vroeg bovendien om een deltaplan om de uitstroom van (specialistisch) personeel uit de organisatie te keren. De demissionaire minister hield in dit geval haar kruit droog. Maar ze gaf geen krimp toen eerder genoemde Kamerleden, versterkt door hun PVV-collega Gabriëlle Popken, keer op keer hamerden op een 100% compensatie van de financiële sores als gevolg van het AOW-gat.

Hennis noemde de lopende regeling “keurig” en hield daarbij de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep hierover als een enorm Romeins scutum-schild voor zich. Nee, wat de minister betreft, is dit dossier definitief gesloten en gearchiveerd.
Jawel, 100% klinkt heel mooi, gaf de minister toe, maar ze beschikt niet over een grote zak met geld en haar collega van Financiën evenmin. Het verschil in kosten tussen 90% en 100% compenseren is volgens haar “fors”: 120 miljoen extra tegenover 340 miljoen erbij.
De minister had nog een domper op zak voor de Kamerleden die andermaal een mogelijke oplossing zagen in bezwaar aantekenen tegen de ‘RVU (Regeling voor Vervroegde Uittreding)-boete’. Dat zou Defensie jaarlijks € 175 miljoen schelen. Maar de minister zag daar niets in.

Bladerdeeg-excuus
‘Bewegen’, leek op een gegeven moment het sleutelwoord in het ‘Algemeen Overleg (AO) Personeel’ van de Vaste commissie voor Defensie. En dan bedoelde men niet bewegen om fit, en gezond van lijf, leden en geest te blijven. Nee, het betrof in dit geval een dringend appel aan de minister van Defensie en de bonden van Defensiepersoneel om (naar elkaar toe) te bewegen op het distelveld van de cao-onderhandelingen. In dit verband werd ook, met name door D66 en SP, met grote nadruk gepleit voor het inbrengen van de overredingskracht van een mediator. Bedoeld werd een krachtige bemiddelaar, om het vastgelopen overleg tussen bonden en werkgever, weer vlot te trekken.

‘Slim’, het eigentijdse modewoord, - dat wil zeggen in de betekenis die daar in het modieuze gebruik aan wordt ‘opgehangen’, kwam tot vervelens toe voorbij. Defensie moet meer ‘slim’ samenwerken, ‘slimmer’ met geldstromen c.q. de allocatie daarvan omgaan. Kortom, de organisatie moet ‘slimmer’ worden. Tja, de vraag rijst dan ook of ze op het ministerie de afgelopen decennia zo ‘on-slim’ geweest?

‘Een euro kun je maar één keer uitgeven’. Met name minister Hennis-Plasschaert leek deze uitspraak in de mond bestorven. Een ‘bladerdeeg-excuus’ dat, tegen beter weten in, als ongemakkelijk vijgenblaadje werd gehanteerd om gemaakte keuzes te rechtvaardigen. Ja, wat u zegt, een procentueel hogere loonsverhoging voor het personeel is helaas niet mogelijk, want je kunt een euro nu eenmaal maar één keer uitgeven.

Het overleg werd, van de kant van de Kamerleden, afgetrapt door het pas aangetreden PVV-Kamerlid Gabriëlle Popken. Ze wilde onder meer dat de AOW-gat-problematiek voor de volle honderd procent door Defensie wordt opgelost. “Dat wil zeggen niet voor 90 maar voor 100% compenseren”, sprak de PVV-er monter. En passant pleitte ze er ook voor de AOW-leeftijd terug te brengen naar 65 jaar.


Herstel van vertrouwen
‘Hoe Hennis het verloren vertrouwen van het Defensiepersoneel dacht herwinnen’, wilden de oppositionele Kamerleden weten. Websize Aanwezigen bij AO Personeel Defensie
De uitkomsten van de enquête van de bonden had de minister in de laatste fase van haar legislatuur ook midscheeps getroffen en ze deed er alles aan om het verloren gegane vertrouwen te herwinnen. Maar zoals bekend komt het vertrouwen amechtig aangesloft om vervolgens bij het minste geringste per Formule 1 racewagen te vertrekken, deed Hennis een greep uit de tombola aan clichés. En bovendien: “Herstel kost tijd met name ook omdat middelen gefaseerd beschikbaar komen en niet in de omvang die je graag zou willen”.

Sadet Karabulut van de SP kon weinig begrip opbrengen voor de wel “heel erg magere reactie” van de minister op de “ronduit schokkende uitkomsten” van de enquête en al helemaal niet voor de manier waarop ze het cao-conflict met de bonden tot op heden tegemoet trad.
Het socialistische Kamerlid wees er ook op dat Hennis zonder de bonden daarin te kennen de coulanceregeling ten behoeve van Chroom-6 slachtoffers heeft aangescherpt althans het voornemen daartoe heeft bekend gesteld. De minister informeerde namelijk recent de Kamer per brief over aanpassing van de regeling als gevolg van wijzigingen die het RIVM heeft aangebracht in de lijst van Chroom-6 gerelateerde aandoeningen.

Onjuist beeld over Defensieleiding
De minister gaf schoorvoetend toe dat de regeling niet zonder instemming van de bonden gewijzigd kan worden en voegde daaraan toe dat er “op dit moment” veel stilligt door de impasse met de bonden dat de organisatie schaadt. Ze waarschuwde voor “een verlammende effect op de bedrijfsvoering”. Dat Defensie en de bonden overhoop liggen gaat haar “na aan het hart.”
Hennis zei “absoluut geen behoefte (te hebben) om te gaan zwartepieten” maar het stak haar dat er een beeld is ontstaan dat de werkgever Defensie, “ikzelf, de SG, de CDS”, andere belangen zou nastreven dan de bonden. “Uiteindelijk zijn we allemaal gebaat bij werknemers die voorzien zijn van goede arbeidsvoorwaarden en die onder goede omstandigheden hun werk kunnen doen. Defensie heeft tijdens de onderhandelingen oprecht geprobeerd om zowel voor de korte als lange termijn perspectief te bieden. Op korte termijn als het gaat om loonontwikkeling en doorstroommogelijkheden, voor de langere termijn met het oog op een nieuwe diensteinde- en pensioenregeling. Dit alles kost geld en een euro kun je maar een keer uitgeven dus moet gezocht worden naar een evenwichtige verdeling van geld.”

Hennis reageerde gebeten toen Karabulut de verwijten van de bonden aanhaalde over ‘terug onderhandelen’ en ‘leugens’ die door Defensie zouden zijn gedebiteerd bij de informatie in het land over het eindbod. Volgens de minister een regelrechte aantasting van haar integriteit en dat van haar medewerkers.

Karabulut reageerde op haar beurt gepikeerd dat die kwalificaties niet van haar kwamen maar van de bonden. Ze deed een dringend beroep op de minister om deze situatie, het stukgelopen overleg, zo spoedig mogelijk ongedaan te maken. Het SP-Kamerlid wilde van de minister weten of die de Kamer binnen twee weken zou kunnen informeren over haar efforts om de plooien met de werknemersorganisaties glad te strijken. ‘Ja en nee’, de minister wilde hier geen tijdpad aan verbinden maar zegde wel toe de Kamer te zullen berichten zodra het overleg met de bonden is hervat.

Websize AO Defensie AJ 02 10 CoverfotoDeltaplan tegen dissatisfiers
Het in defensie gepokt en gemazelde CDA-Kamerlid Raymond Knops maakte zich grote zorgen over de wassende uitstroom van personeel uit de organisatie. “De onvrede is hoog en het vertrouwen laag. De braindrain duurt onverminderd voort mede ook omdat de doorstroom naar de bovenbouw volkomen is vastgelopen.” Knops merkte cynisch op dat militairen inderdaad een bijzondere positie hebben. “Ze krijgen immers niet wat anderen wel krijgen.”
Volgens de christendemocraat zijn de push-factoren achter de toenemende uitstroom van personeel uit de organisatie:

  • het uitblijven van een arbeidsvoorwaardenakkoord,
  • de slechte carrièrekansen
  • en de roofbouw die op het personeel wordt gepleegd zonder dat daar ook een stoffelijke waardering tegenover staat.

De werkvloer merkt daarom weinig van de door de minister gesignaleerde ‘trendbreuk’ nu er weer wat extra geld voor Defensie beschikbaar zou komen.
Er moet dan ook “een deltaplan” opgesteld worden voor het personeel om de dissatisfiers uit de weg te ruimen. “Juist in een arbeidsvoorwaardenakkoord zouden hierover afspraken gemaakt kunnen worden maar Defensie ontbeert sinds 2013 een arbeidsvoorwaardenakkoord. De salarisverhogingen die het personeel de afgelopen tien jaar heeft ontvangen bevinden zich onder het inflatieniveau. En daarbovenop kwamen het WUL (Wet Uniformering Loonbegrip)-drama en het AOW-gat.”

“De minister compenseert het AOW-gat gedeeltelijk en bovendien ook door een greep te doen uit de kas met arbeidsvoorwaardengeld, - Websize Knip met geld op tafelwaar de bonden terecht boos over zijn. En de regeling mag dan wel in stand blijven van de rechter, hij blijft onbevredigend. Het CDA is voorstander van volledige compensatie. De minister laat de actief dienenden opdraaien voor die compensatie en daarmee beperkt ze nog meer de ruimte voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden. Dit demissionaire kabinet gaf en geeft niet thuis als het gaat om loonsverbetering voor Defensie”, stelde Knops gedecideerd vast.

Minder grote broek
Daar was minister Hennis het niet geheel mee eens. Ze had namelijk al wel de eerste, weliswaar voorzichtige, signalen opgevangen dat de investeringen vruchten beginnen af te werpen. En, het moest maar weer eens gezegd zijn: ‘Een euro kun je maar een keer uitgegeven’. Die waarheid als een koe had als dwingende eigenschap dat er soms pijnlijke keuze gemaakt moeten worden. Maar er moet (veel) meer geld bij, zoveel was wel duidelijk.

Hennis liet zich de buitenkans niet ontglippen om met een dodelijke ‘streep’ te scoren in het nonchalant onbewaakte doel van “partijen hier aan tafel die geen grote investeringen voor ogen hebben als ze denken aan Defensie. En als ik het gemak hoor waarmee dan geroepen wordt: ‘Het moet zus, het moet zo’, ‘Daar moet zoveel bij enz.’, dan denk ik: ‘Trek een wat minder grote broek aan’. Bij een aantal partijen hadden zo maar eventjes duizend militairen de organisatie moeten verlaten als ik hun verkiezingsprogramma zou volgen. En dan was er überhaupt geen wachtgeldregeling geweest, en was er überhaupt geen doorstroom geweest naar FPS 3 om maar eens wat te noemen.”
Tja, die zat en het doelnet sidderde nog even na! Tot chagrijn van het lid Karabulut dat zich aangesproken voelde en snibbig opmerkte dat haar partij andere keuzes maakt en niet zou kiezen voor nieuwe onderzeeboten en dure jachtvliegtuigen.

Websize Bondsvoorzitters bij AO Personeel Defensie 28 6 17Dat ontlokte Knops de bijtende opmerking dat “we met de bezuinigingsplannen van de SP een Leger des Heils overhouden”. Het christendemocratisch Kamerlid vermaande de minister zich niet steeds te beroepen “op effecten van bezuinigingen uit het verleden”. Ze droeg vier jaar lang als de baas op Defensie de verantwoordelijkheid maar heeft onder meer nagelaten voldoende te investeren om die bezuinigingseffecten teniet te doen. Daar was Hennis het volstrekt niet mee eens. Zo wees ze onder andere op “het ingezette traject financiële duurzaamheid” en “de loonsverhoging van 5,05%” uit september 2015. “Is het zaligmakend? Nee! Maar soms wordt het onterechte beeld geschapen dat we sinds 2013 helemaal niets aan loonontwikkeling hebben gedaan.”

Vinnig en vilein
D66-Kamerlid Salima Belhaj maakte zich zorgen dat Defensie relatief nog maar weinig vrouwen kent en pleitte voor het instellen van een quotum. Dat werd door Hennis met klem ontraden. “Alstublieft aan de Kamer het verzoek om geen quota los te laten op Defensie voor wat betreft de vulling van de organisatie met vrouwen.”

Op een gegeven moment ontspon zich een even vinnig als vilein tussendebatje tussen Popken van de PVV en Belhaj. Popken verweet Belhaj “met moties over meer vrouwen binnen Defensie te smijten maar zero te doen aan het dichten van het AOW-gat”. Belhaj prees zich gelukkig die ochtend voor ze naar de Kamer ging nog een uurtje te hebben gebokst “zodat ik dat nu niet hoef te doen”. Ze wees vervolgens haar PVV-collega er hardhandig op dat die zich nog maar amper een paar maandjes Kamerlid mag noemen terwijl zijzelf al wat langer dat beroep uitoefende en dat D66 zich wel degelijk bekreunde om het AOW-gat en de negatieve gevolgen daarvan.

Maar Popken wilde daar niet van weten en wees erop dat D66 voorstander is van verhoging van de AOW-leeftijd en verweet Belhaj “geblaat voor de bühne”. “Gezellig”, was de cynische reactie van Belhaj. “Mijn partij staat nog altijd achter het ophogen van de pensioengerechtigde leeftijd, mede gezien ook de levensverwachting. Dat is heel iets anders dan het AOW-gat dat niet goed is opgelost door Defensie. Wij pleiten met meer fracties in Kamer waaronder ook de PVV voor 100% compensatie. Wat u ‘blaterig’ vindt in mijn betoog is mij niet duidelijk maar ik hoop dat de inhoud daarvan wel tot u is doorgedrongen.”

Het lijkt niet echt botertje tot de boom tussen de beide jonge vrouwelijke Kamerleden. Hoe het zij de commissievoorzitter, VVD-Kamerlid Han ten Broeke, leidde het overleg met ontspannen hand. Zo relaxt dat hij ruim de gelegenheid had er op los te tweeten. Zo ontdekte de ACOM Journaal-ist naderhand. De preses plaatste terwijl het overleg woedde zeker twee tweets. Over een losgebroken kangoeroe die voor treinvertraging zorgde en over de strafeis tegen de Surinaamse president Bouterse.