Contact met uw bond
033-4962722


Militair-Ambtenaar en Rechtspositie

Elke Defensiemedewerker wordt geacht integer te handelen. Dit houdt in dat de Defensiemedewerker de volgende persoonlijke eigenschappen bezit: betrouwbaar, Websize MAR 43 MechBrig Leo 1 bij Brig HQeerlijk, oprecht, onomkoopbaar en rechtschapen.

Je zou ook kunnen zeggen – kortgezegd - dat een integer Defensiemedewerker een ingeboren ‘radar’ heeft van wat moreel juist of slecht is. In de praktijk van alledag kunt u als integer Defensiemedewerker geconfronteerd worden met een (vermoedelijke) misstand of een misdraging. Hoe kunt u hier het beste mee omgaan? Er zijn een aantal opties die hieronder worden besproken.

Gedragscode Defensie
Defensie kent een zogenoemde ‘Gedragscode Defensie’. In deze gedragscode staat gedetailleerd beschreven wat Defensie onder integer gedrag verstaat. Deze gedragscode beschrijft een aantal uitgangspunten op het vlak van professioneel gedrag, fatsoenlijke omgangsvormen en goede samenwerking.

De belangrijkste punten van de gedragscode zijn:

  • Professionaliteit: het op het vereiste peil houden van kennis, vaardigheden en fysieke conditie;

  • Gemeenschappelijke taak en samenwerking: de defensiemedewerker werkt goed samen met collega’s en draagt mede verantwoordelijkheid voor hen en het team. De defensiemedewerker spreekt anderen aan op hun gedrag;

  • Verantwoordelijkheid: de defensiemedewerker moet zich onthouden van negatieve gedragingen die het belang en aanzien van Defensie (kunnen) schaden of een negatieve uitstraling heeft op de overige defensiemedewerkers of Defensie;

  • Integer en met respect handelen: de defensiemedewerker houdt zich aan de wetten en regels, misbruikt zijn macht of positie niet en onthoudt zich van ongewenst gedrag;

  • Veilige werkomgeving: de defensiemedewerker is medeverantwoordelijk voor de veiligheid van zichzelf en anderen.

Websize MAR Wetboeken openTwee soorten integriteitsschendingen
Er zijn twee soorten integriteitsschendingen:

  1. Zakelijke integriteitsschending: misbruik van defensievoertuigen, vriendjespolitiek, oneigenlijk gebruik van bevoegdheden, fraude, financiële malversaties en schending ambtsgeheim (ambtelijke corruptie);

Meldpunt Integriteit Defensie
Indien u van mening bent dat sprake is van een bovengenoemde misstand, dan heeft u het recht om hiervan melding te maken bij het Meldpunt Integriteit Defensie (MID). Dit kan per telefoon (0800-2255733, servicedesk, optie 4) of per e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.). Het MID is een onderdeel van de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID).

Hoe wordt de melding of klacht behandeld?
Na de melding wordt door Defensie een COID-adviseur aangesteld die een feitenonderzoek uitvoert. Het onderzoek kan uitmonden in de schorsing van een persoon of het instellen van een strafrechtelijk onderzoek of het opleggen van disciplinaire maatregelen. De COID-adviseur bespreekt de situatie met de melder. De commandant of leidinggevende van de melder wordt van de melding op de hoogte gesteld.

Conflictbemiddeling
De COID-adviseur adviseert de klager over de juiste omgang met de situatie en zal bemiddeling aanbieden bij een integriteitsschending of misstand, zoals de inzet van een collega met gezag die het vertrouwen van betrokkenen geniet, de inschakeling van een vertrouwenspersoon (VP) of de interventie van een geestelijk verzorger of professionele mediator. Verder behoort bemiddeling van de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht (IGK) tot de mogelijkheden . Het doel is te komen tot een werkbare oplossing zonder verdere escalatie.


Klachtenregeling Defensie
U kunt er ook voor kiezen om een schriftelijke klacht omtrent integriteitsschending in te dienen bij uw commandant of direct leidinggevende die als klachtbehandelaar Websize MAR Militair vrouw in geschutskoepeloptreedt. De schriftelijke klacht kan met uw instemming worden doorgezonden naar de zogenoemde ‘Commissie Ongewenst Gedrag’ die op grond van de Klachtenregeling Defensie de klacht grondig zal onderzoeken.

Inschakeling van de Commissie Ongewenst Gedrag is verstandig als het gaat om een zwaarwichtige of ernstige klacht en waarvan u verwacht dat de klacht niet door bemiddeling kan worden opgelost. Overigens, als uw klacht betrekking heeft op de eigen commandant of leidinggevende, dient u uw schriftelijke klacht niet bij de commandant of directe chef in te dienen maar bij het Hoofd defensieonderdeel.

Niet te lang wachten met het indienen van de klacht
Indien u binnen uw defensieonderdeel een misstand of misdraging constateert die u persoonlijk raakt of benadeelt, dan moet u de klacht die u daarover heeft binnen één jaar bij de commandant of directe chef indienen. Doet u dat niet dan wordt de klacht niet in behandeling genomen.

Duidelijk kiezen voor de Commissie Ongewenst Gedrag
De klachtbehandelaar zal u voor de keuze stellen om de klacht te laten onderzoeken door de Commissie Ongewenst Gedrag of - alsnog - alternatieve geschilbeslechting (mediator) in te zetten. Wij raden u aan duidelijk aan de klachtbehandelaar kenbaar te maken dat u kiest voor een gedegen feitenonderzoek door de Commissie Ongewenst Gedrag. De Klachtenregeling Defensie stelt immers dat als u geen keuze maakt de termijn van daadwerkelijke behandeling van de klacht automatisch wordt opgeschort. Een vertraging die onwenselijk is.

Recht om te worden gehoord
U hebt het recht om door de Commissie Ongewenst Gedrag te worden gehoord. In deze commissie zitten deskundigen die onpartijdig zijn. Het moeten in elk geval defensiemedewerkers zijn die niet belast zijn met de opsporing van strafbare feiten. Verder mogen geen functionarissen deel uitmaken van deze commissie die vanuit hun functie aanwijzingen kunnen geven over te nemen maatregelen na afdoening van de klacht. Van de hoorzitting wordt een verslag gemaakt dat aan zowel de klager als de aangeklaagde wordt gezonden.

Toetsingskader
De gedraging waarover de klacht gaat, wordt door de commissie getoetst aan de regels die staan in de Gedragscode Defensie en de zogenoemde ‘behoorlijkheidsnormen’ van de Nationale Ombudsman. De Commissie brengt schriftelijk advies uit aan de klachtbehandelaar. Het is dus de klachtbehandelaar uiteindelijk die de klacht formeel afdoet.

(Gedeeltelijk) gegrond of ongegrond van de klacht?
De klacht moet binnen 6 weken na ontvangst door de klachtbehandelaar worden afgedaan. Deze termijn is 10 weken als de klachtbehandelaar zich heeft laten ondersteunen door een zogeheten ‘klachtadviesinstantie’ (één of meer interne of externe deskundigen).

De klacht kan door de klachtbehandelaar (gedeeltelijk) gegrond of ongegrond worden verklaard. Bij (gedeeltelijke) gegrondbevinding van de klacht, kan voor de commandant de aanleiding vormen om over te gaan tot het instellen van een nader (strafrechtelijk) onderzoek.

Websize MAR ombudsman086Inzet Nationale ombudsman-Veteranenombudsman
Bent u het niet eens met de afhandeling van de klacht, dan hebt u het recht om binnen één jaar na afdoening van de klacht een verzoekschrift in te dienen bij de Nationale ombudsman-Veteranenombudsman. De ombudsman stelt een onderzoek waarbij de klacht opnieuw in volle omvang wordt behandeld.

De klacht wordt door de ombudsman getoetst aan de behoorlijkheidsnormen die in de zogeheten ‘Behoorlijkheidswijzer’ staan beschreven. Toetsing vindt plaats aan grondrechten, materiële behoorlijkheid, formele behoorlijkheid, zorgvuldige instructienormen.

Interne klokkenluidersregeling Rijk, Politie en Defensie
U hebt ook de mogelijkheid melding te doen bij de afdeling onderzoek van het Huis voor Klokkenluiders (HvK) te Utrecht (telefoon: 088 – 3713033, e-mail: info@huisvoorklokkenluiders, postbus 10088, 3505 AB Utrecht). Het HvK verricht onafhankelijk feitenonderzoek naar de melding met behulp van enkel onafhankelijke externe deskundigen. Dit in tegenstelling tot de Klachtenregeling Defensie. U mag u de melding eventueel anoniem doen.

Rapport en aanbeveling
De afdeling onderzoek van het HvK brengt een rapport uit aan Defensie waarin het een aanbeveling kan doen. Defensie neemt vervolgens een standpunt in. Bent u het met de uitkomst niet eens, dan staat het u vrij een verzoekschrift bij de Nationale Ombudsman in te dienen, ondanks dat deze regeling daar niets over zegt.  

Vertrouwelijkheid, geheimhouding en onafhankelijkheid zijn in de HvK-regeling in beginsel beter gewaarborgd dan in de Klachtenregeling Defensie. Daar staat tegenover dat de doorlooptijd té lang is en onderzoeken nauwelijks tot een afronding komen. Het nut en functioneren van het Huis voor Klokkenluiders staat daarom ter discussie (zie: ‘Advies voor een herstart van het Huis voor klokkenluiders’, het zogeheten ‘rapport-Ruys’).

Juridisch advies bij schending integriteit
Het verdient dan ook aanbeveling uw klacht omtrent integriteitsschending op de eerste plaats altijd schriftelijk aanhangig te maken bij de Commissie Ongewenst Gedrag via uw commandant of directe chef. U doet hiermee een rechtstreeks beroep op de Klachtenregeling Defensie. Deze regeling heeft een betere praktische uitvoerbaarheid dan de HvK-regeling. Regelmatige evaluaties leveren verbeteringen op aan de structuur en procedure van de Klachtenregeling Defensie (zie: Aanbevelingen commissie Van der Steenhoven in ‘Jaarverslag Integriteit Defensie 2016’).

Hebt u te maken met een misstand of integriteitsschending, kan kunt u te allen tijde voor advies en bijstand contact opnemen met de juridische afdeling van de ACOM.