Contact met uw bond
033-4962722


Op 19 januari 2018 kwam het eindrapport van de Commissie Van der Veer (oud-Shell topman) ‘Het moet en kan veiliger’ in de openbaarheid. Deze commissie werd ingesteld door de toenmalige minister van Defensie Hennis naar aanleiding van het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar het mortierongeval in Mali.

De commissie heeft ook andere incidenten in haar onderzoek betrokken waarbij vragen rond de veiligheid van de taakuitvoering zijn gesteld. Zonder op de inhoud van het rapport in te gaan, - het gehele rapport kunt u zo gewenst opvragen bij het secretariaat van de ACOM (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.) -, wil ik wel ingaan op de conclusies en aanbevelingen. De minister heeft al laten weten alle aanbevelingen over te nemen.

De conclusies liegen er niet om.
• De eerste (belangrijkste) conclusie is: “Uit het onderzoek blijkt dat de vier kernelementen (strategie, structuur, systeem en cultuur) bij Defensie onvoldoende ontwikkeld zijn om een veilige taakuitvoering te waarborgen”.
• Tweede conclusie: “Er is geen sprake van een sluitende leercyclus op zowel het niveau van de Bestuursstaf als op het niveau van de defensieonderdelen”.
• Derde conclusie: “Op het gebied van bedrijfsveiligheid is Defensie dus onvoldoende in control”.

Uiteraard komen na de conclusies de aanbevelingen. Het gaat hier te ver om al deze aanbevelingen te noemen. Wat mij echter wel opviel is dat in het lijstje van zeven aanbevelingen pas op de zevende plaats cultuur genoemd wordt. Wat mij betreft zou dat op de eerste plaats moeten zijn. Als veiligheid in de cultuur van de organisatie zit kunnen alle andere aanbevelingen beter tot hun recht komen.

Wat mij verder opviel in het rapport is dat de jarenlange bezuinigingen op het Defensiebudget niet geheel als excuus gezien mogen worden. Maar diegenen die het allemaal hebben meegemaakt weten wel dat als gevolg daarvan door de organisatie bepaalde keuzes zijn gemaakt.

In de beleidsbrief van de toenmalige minister Hillen, waarbij de organisatie 12.000 arbeidsplaatsen moest inleveren, heeft men zich gefixeerd op het zoveel mogelijk in stand houden van de slagkracht van de organisatie en de reductie vooral in de staven en de ondersteunende diensten te zoeken.

Zo was het uitgangspunt dat er 30% gereduceerd moest worden op de staven. En voilà, daar werden de veiligheidsfunctionarissen geschrapt of gemarginaliseerd. Opvallend in het rapport is ook het ontbreken van de medezeggenschap. Het zijn tenslotte de medezeggenschapscommissies die in moeten stemmen met jaarplannen waarin het veiligheidsaspect mee moet worden genomen. Daarnaast zien zij toe op het houden van risico-inventarisaties en de oplossing van geconstateerde gebreken.

In dit verband wil ik als laatste opmerken: Geef de HDE’n budget om geconstateerde gebreken of tekortkomingen op te lossen. Teveel lopen ook zij aan tegen stootblokken in de organisatie of omdat het uitbesteed is of dat er op het hogere dek geen budget of prioriteit aan gegeven wordt. ‘Cultuur’ moet dus bij iedereen tussen de oren zitten.

Ik wens u een veilige werkomgeving!